Herstel van de vogelstand: kán dat wel, Struinen in de Toekomst?
Het herstel van de natuurlijke waarden staat overal hoog in het vaandel geschreven. In het Biodiversiteitsverdrag, de Habitatrichtlijn, het Natuurbeleidsplan of de eigen AWD-doelstelling.
Zeldzaam geworden, of reeds van het toneel verdwenen broedvogels, zoals Wulp, Houtsnip, Nachtzwaluw, Bontbekplevier, Kleine Plevier, Velduil, Paapje en Grauwe Klauwier keren evenwel niet terug, of worden in hun voortbestaan bedreigd, wanneer de bezoeker door zijn gestruin het noodzakelijk herstel blijft frustreren.
Enige citaten die verwijzen naar de recreatiegevoeligheid van genoemde vogelsoorten. Rien Slings, befaamd beleidsman bij het Noordhollands Duinreservaat schreef in het blad Duin, feb. 1995:
"Het instellen van grote rustgebieden in de broedtijd is nodig om de zeer verstoringsgevoelige soorten van het wulprijk duinvogelgezelschap, Zoals Wulp, Bergeend en Tapuit te behouden."
Ook Tureluurs en Grutto's kunnen de Amsterdamse Waterleidingduinen weer bevolken als eenmaal door het geplande herstelbeheer het duin weer vochtiger is geworden. Mits de recreatie niet in de weg zit!
Recreatiedruk
En in De Levende Natuur, 2002 nr. 3: "In verschillende onderzoeken is vastgesteld dat de recreatiedruk een grote, negatieve invloed kan hebben op het voorkomen van broedvogels van open duin en lage struwelen[...].''
Voor de, in de AWD verdwenen Nachtzwaluw wordt de recreatiedruk genoemd als een van de oorzaken van zijn teloorgang: ook als de grote insecten terug zijn als gevolg van herstelmaatregelen, dan is er nog het beletsel van het door Waternet zo toegejuichde . struinen. Dan zijn al die maatregelen voor de vogels van nul en generlei natuurwaarde. Het gaat om de strikte handhaving van de rustgebieden.
In het rapport 'Nederlandse Wetlands 2000' van Vogelbescherming Nederland staat:
"Vogelbescherming Nederland heeft er bij Staatsbosbeheer op aangedrongen om de bewakingsperiode eerder in te laten gaan."
Maar in de AW duinen mankeert het niet alleen aan bewaking voor vogels, daar is het 'struinen' zelfs de titel van een beheersvisie!
In tegenstelling tot de huidige AW-visie, die met geen woord rept van maatregelen tot herstel van de broedvogelstand, stond in de AWD 'Nota Natuurbeheer 1992' nog te lezen: "[...] de doorkruizing van grote open duingrasland kan de vestiging en het broedsucces van grondbroeders tegenwerken''. En in een tijd dat de bezoekersaantallen lager waren dan de één miljoen per jaar tegenwoordig, nam een AWD beheernota uit 1979 de volgende twee geboden op: "Beperking van de recreatiedruk tot maximaal het huidige niveau" en: "behoud van het karakter van rust- en stiltegebied". Wat kwam er van dat alles terecht, gemeente Amsterdam?
Sovon-Atlas schrijft over de vooruitzichten voor de Kleine plevier: "Toekomstige afname ligt voor de hand.'' Deze zeldzame Kleine plevier broedt nog in de AWD. En daar mogen ze wel door struiners verjaagd worden? Dat is een natuurbeheer van bedenkelijk allooi.
Voor de aanleg van een fietspad door de Beninger Slikken wordt een negatief effect verwacht op de aantallen weidevogels, stelt Vogelbescherming Nederland. Hoe verwacht Amsterdam dat de Grutto, de Scholekster, de Tureluur, de Kievit en de schuwe Wulp zich gaan herstellen, indien de valleien weer open en vochtig zijn geworden maar iedereen mag er dwars doorheen struinen?
En hoe denkt men de Bontbekplevier -waarvan in de AW duinen in het gedempte Van Limburg Stirumkanaal in 2000 een allereerste broedgeval voor de AWD was vastgesteld en waarvan de laatste SOVON Broedvogelatlas de verwachting uitspreekt dat de ''Nederlandse populatie op de lange termijn zal afnemen", een steltlopertje dat bij verstoring langdurig zijn nest verlaat waardoor de eieren niet uitkomen, hoe denkt men de stand van momenteel landelijk een schriele 450 paartjes te verbeteren in de laatste geschikte broedbiotoopjes die er nog over zijn? Door de bezoekers buiten de paden te laten rondbanjeren, midden in de broedtijd?
Recreatie de norm?
Is het overdreven gesteld, dat in de vigerende visie van Struinen in de Toekomst de recreatie de norm is en verantwoordelijk natuurbeheer een tweede plaats toekomt? Het is aantoonbaar onjuist dat hier de recreatie ''gericht blijft op het behoud van rust en ruimte''', wanneer het AWD-recreatiebeheer qua aantallen bezoekers in feite een open-eind regeling is. Een loopje met de werkelijkheid is voorts de stelregel dat het ''recreatiebeheer ondergeschikt is aan natuurbeheer''. Het zou zo moeten zijn, maar de gemeente Amsterdam interesseert het kennelijk niet dat in de broedtijd op teveel plaatsen mag worden gelopen.
Punt 2, 3 en 4 genoemd in de hoofdpagina, komen er bekaaid van af.